IRUARTETAKO PLANETARIOA

 

Unibertsoaren inguruan ikerketa handia egin ondoren, Iruartetako Planetarioa sortu dugu. Aurrera eta disfrutatu!

Después de realizar una gran investigación sobre el universo, hemos creado el Planetario de Iruarteta. Adelante y ¡Disfrutad!

NOLA SORTU ZEN UNIBERTSOA?

Proiektu berri bati hasiera eman diogu; UNIBERTSOA izango da gure hurrengo geltokia.

Gaur eguzki-sistemaren simulazio bat ikusi dugu ordenagailuan. Zoragarria iruditu zaie, liluraturik begiratzen zioten Lurrari nola biratzen zen. 

Gero, etorri dira galderak:

- NOLA SORTU ZEN UNIBERTSOA? ETA LURRA? ETA ILARGIA? - AFRIKA

- ZEIN DA PLANETARIK HANDIENA? -AETZ

- ZERGATIK DEITZEN DIRA MERKURIO, JUPITER, URANO... ? -AETZ

- ESTRALURTARRAK ESISTITZEN DIRA? BADA BIZITZA BESTE PLANETETAN? -AETZ

- ZERGATIK PLANETAK BIRATZEN DIRA EGUZKIAREN INGURUAN? - MOHAMED

- NOLA MANTENTZEN DIRA PLANETAK ESPAZIOAN ERORI GABE?

- ZERGATIK EZ DIRA METEORITOAK ERORTZEN GURE PLANETAN? - ARNAU

- BAINA EGUZKIA HILKO DA? ETA ZER GERTATUKO ZAIO GURE PLANETARI? - ASKO

- LURRA MUGITZEN DA? HORREN AZKAR?- 

- ZERGATIK ILARGIA ATERATZEN DA GAUEAN?- ANE

- ZER GERTATUKO ZEN EGUZKIRIK GABE GURE PLANETAN? AGUEDA

- ETORKIZUNEAN PLANETEK TALKA EGINGO DUTE? - MARCOS ETA ARNAU

- ZEREZKOAK DIRA SATURNO ETA URANOREN UZTAILAK? - LOREA

- NOLAKOAK DIRA KOMETAK? - ADAM

- ZERGATIK MARTE DA GORRIA? - AETZ

- ZER DAGO LURRA BARRUAN? -YAEL

- ZERGATIK EZIN DA HEGAZKINEZ JOAN ESPAZIORA? AETZ

Lehenengo jakinminak asetzeko bideo batzuk ikusi ditugu. Hona hemen gelan ikusitako lehenengoak; nahi izanez gero, berrikusi ditzakezue.

GURE LEHENENGO ELKARRIKETAK

 ELKARRIZKETA POLITAK SORTU DIRA TOPAGUNEAN. UME BAKOITZAK BERE AURREZAGUTZAK KONPARTITU DITU GELAKIDEEKIN. ASKOK NAHI ZUTEN PARTE HARTU. BATZUETAN ZAILA EGITEN ZAIE  TXANDAK  ERRESPETATZEA. 

ARGAZKIAK PIXABAY ORRIALDITIK HARTUTA

UGALTZEN GARA

NOLA JAIOTZEN GARA

TOPAGUNEAN ELKARTU GINEN, ETA  JOLAS SINBOLIKOAREN TXOKOAN  HASI ZIREN BEREN  KEZKAK: NOLA SORTZEN DIRA UMEAK?, NOLA JAIOTZEN DIRA?, ZENBAT DENBTORA DAUDE TRIPA BARRUAN?... 

EGIA ESATEKO UME  BATZUK  GAIAREN INGURUKO INFORMAZIO NAHIKOTXO ZEUKATEN, GAIA ETXEAN NAHIKO JORRATUTA DAGOELA EMATEN DU. HALA ETA GUZTIZ ERE, AUKERA IZAN DUTE BEREN EZAGUTZAK  EGIAZTATEZEKO.

HONA HEMEN   UMEEN  HIPOTESIAK.  

INFORMAZIOA EGIAZTATZEKO  BIDEOAK  ETA  LIBURUAK  ARAKATU  DITUGU. LILURATURIK IKUSI DUTE ESPERMATOZOIDEEN LASTERKETA.

PARA COMPROBAR LA VALIDEZ DE SUS HIPÓTESIS HEMOS RECURRIDO A EXAMINAR LIBROS Y VISIONAR VÍDEOS. ESTABAN FASCINADOS VIENDO LA CARRERA DE LOS ESPERMATOZOIDES. 

PROIEKTU BERRIA: BIZITZA KUTXAK 20-21

En clase tenemos un espacio en el que hemos montado un " mini hospital". En este espacio han surgido conversaciones donde han compartido sus  hipótesis  de cómo se crean l@s bebés y cómo nacen. 

Algunas de las criaturas han propuesto traer fotos y recuerdos de cuando eran pequeñ@s (más). Yo les he pedido que los traigan en una caja que podrán decorar con vuestra ayuda. La idea les ha encantado.

Hemos pensado que sería bonito compartir algunos recuerdos de nuestra vida y así conocernos mejor. Para poder realizar esta propuesta, sólo necesitamos una caja y dentro de esa caja todo lo que queramos mostrar al resto de la clase. Una ecografía, un chupete, un zapato viejo, un juguete favorito, fotos de  familia, fotos de mascotas, aficiones, deseos, temores...Todo cabe en esa caja que nos va a servir de punto de partida de este curso. Así, iremos descubriendo cuál es la música que más nos gusta, qué nos pasó cuando éramos pequeños, porqué nos pusieron el nombre que tenemos, qué nos pasó cuando estábamos en la tripa de nuestra madre...
Sería entrañable  que ayudaseis  a vuestras criaturas en la preparación de la caja; decorándola y rememorando juntos  esas vivencias personales que luego van a compartir con el resto del grupo.

Umeei haurdunaldiari buruzko jalinmina piztu zaie. Proiektuen txokoan haurrak nola sortzen diren eta nola jaiotzen diren azaltzeko lehenengo hipotesiak konpartitu dituzte gelakideekin. 

Ume batzuk txikitako oroimenak eta argazkiak gelara ekartzea proposatu dute. Gero, animatu dira, eta txikitako oroimenekin kutxa bana betetzeko proposamena luzatu diet eta poz-pozik onartu dute.

Pentsatu dugu polita izango dela gure bizitzako momentu batzuk beste umeekin partekatzea. Proposamen hau aurrera eramateko kartoizko kutxa bat besterik ez dugu behar. Kutxan gure  oroimen batzuk sartuko ditugu  gelakideei erakusteko. Ekografia bat, txupete bat, zapata zahar bat, jostailurik gogokoena, argazkiak: familia, maskota, zaletasunak, gure desioak edo gure beldurrak ... dena sartu ahal da bizitza kutxan. Kutxa honekin kurtso honetarako abiapuntua lortu nahi dugu; horrela deskubrituko dugu zein den gure musika gogokoena, zer gertatu zitzaigun amaren tripan geundenean, zergatik jarri ziguten gure izena ...
Polita izango litzateke zuen umeei laguntza eskeintzea kutxa prestatzeko orduan: apaintzean edo bizipenak gogoratzean.

ENTZUMENA

NOLAKOA DA GURE BELARRIA BARRUTIK? ETA, NOLA ENTZUTEN DUGU?

LOREA

AROA

YAEL

MIREN

KLIMA ALDAKETA

NEGUTEGI EFEKTUAREN ARRAZOIAK ETA ONDORIOAK ULERTZEKO BIDEOA HAU IKUSI  DUGU GELAN. AZKEN EGUN HAUETAN GAI HONEN INGURUAN HAUSNARKETA SAKONA EGITEN ARI GARA. KONTURATU GARA  ATMOSFERAN DAUDEN GASAK UGARITZEN ARI DIRELA ETA HORREK PLANETAREN  TENPERATURAREN IGOERA DAKARRELA.

PARA ENTENDER UN POCO QUÉ ES EL EFECTO INVERNADERO, SUS CAUSAS Y CONSECUENCIAS HEMOS VISTO ESTE VÍDEO. DURANTE ESTOS DÍAS ESTAMOS REFLEXIONANDO SOBRE ESTE TEMA. NOS HEMOS DADO CUENTA DE  QUE CADA VEZ HAY MÁS GASES  EFECTO INVERNADERO EN LA ATMÓSFERA, Y ESTO PRODUCE UN AUMENTO EN LA TEMPERATURA DEL PLANETA. 

KLIMA ALDAKETA

GARBI ASTRONAUTAREN BISITA

GARBI ASTRONAUTAK  LAGUNTZA ESKATZERA ETORRI DA GAUR, GURE GELARA.

NASA-KO ASTRONAUTEN TALDEAN KEZKATUTA DAUDE LURRA PLANETA GAIXORIK DAGOELAKO. IKERKETAK EGITEN ARI DIRA ETA ERRONKA HANDIAK DITUZTE GURETZAKO. GURE LEHENENGO ERRONKA IZANGO DA IKERTZEA ZER DEN NEGUTEGI EFEKTUA ETA NOLA ARINDU BERE ERAGINA.

HOY A VENIDO A VISITARNOS LA ASTRONAUTA GARBI. EL EQUIPO DE ASTRONAUTAS DE LA NASA ESTÁ PREOCUPADO PORQUE NUESTRO PLANETA ESTÁ ENFERMO. ESTÁN REALIZANDO DIVERSAS INVESTIGACIONES Y NOS VAN A PROPONER DIFERENTES RETOS. NUESTRO PRIMER  RETO CONSISTIRÁ EN INVESTIGAR QUÉ ES EL EFECTO INVERNADERO Y CÓMO CONTRIBUIR A REDUCIRLO.

PROIEKTU BERRI BAT: SALBA DEZAGUN ITSASOA

Comenzamos un nuevo proyecto. Estos días hemos leído el cuento: DORTOKA GALDUA, y además hemos visto un documental precioso: EL VIAJE DE LA TORTUGA.

Los primeros descubrimientos que hemos hecho han sido sobre el mar y el problema del plástico en este medio;  un tema que les ha impactado.

Después de ver el documental mantuvimos conversaciones en las que expresaron sus predicciones e hipótesis sobre de dónde procedía la basura que aparecía en el mar, qué le ocurriría a la tortuga si ingiriera plástico ...

Surgieron preguntas que tendremos que ir desentramando con vuestra ayuda:

Cómo llega el plástico al mar?
Porqué es tan perjudicial el plástico?
Qué pasa con el plástico cuando lo tiramos o lo descartamos?
Qué y cuáles son los plásticos de un sólo uso?

Como siempre os pedimos vuestra colaboración para indagar sobre el tema: alguna foto, información relacionada con el tema, artículos periodísticos, libros, vídeos o incluso algún trabajo artístico propio... que luego explicarán a la clase.

Proiektu berria hasi gara. Egun hauetan Dortoka galdua ipuina irakurtzeaz gain, EL VIAJE DE LA TORTUGA dokumentala ikusi dugu.

Dokumentala ikusi ondoren, elkarrizketa interesgarriak sortu dira gelan. Umeek hipotesi ugari egin dituzte itsasoan dauden plastikoak nondik datozen edo zer gertatuko zaion dortokari  plastikoa irensten badu

Beti bezala zuen laguntza behar dugu gaiaren inguruan ikerketa egiteko: argazkiak, informazioa, egunkarietako berriak, liburuak, bideoak eta baita lan artistikoak ere ... Gero gelakideen aurrean azalduko dutena.


Nola heltzen dira plastikoak itsasora?
Zientzialariek diote plastikoa oso kaltegarria dela ingurumenerako, zergatik?
Zer gertatzen da botatzen edo baztertzen dugun plastikoarekin?
Zer dira erabilera bakarreko plastikoak?

GURE PELIKULA: MONA LISAREN BEGIRADA

LANDAREEN MUNDUA

Read this book made on StoryJumper

BIZITZA KUTXAK

Aste osoan zehar urduri egon dira, ea kutxak noiz erakutsi. Eguna heldu da eta banan banan gure altxorrak erakutsi ditugu gela osoaren aurrean. Arratsaldean momentu intimoagoak partetkatu dituzte nahi izan duten lagunekin. Barre eta algarak egon dira gelan. Oso giro polita sortu da.
Kutxak oraindik mantenduko ditugu gelan, orain patxadaz hitz egingo dugu kutxetan ekarri dutenari buruz. Eskerrik asko zuen inplikazioagatik.

A lo largo de la semana han estado inquietos preguntando constantemente cuándo enseñaríamos lo que habíamos traído en las cajas. Ha llegado el día, y de uno en uno hemos ido mostrando nuestros tesoros al resto de la clase. Por la tarde se han dado momentos más íntimos decidiendo con quién compartir sus secretos entre risas y carcajadas.
Mantendremos las cajas unos días más en clase, ahora iremos descubriendo a los demás quiénes somos mientras enseñamos el contenido de nuestras cajas. Muchas gracias por vuestra implicación.

CAJAS DE VIDA

Comenzamos el nuevo curso llenas y llenos de ilusión. Como ya llevamos juntos un tiempo, hemos pensado que sería bonito compartir algunos recuerdos de nuestra vida y así conocernos mejor. Para poder realizar esta propuesta, sólo necesitamos una caja y dentro de esa caja todo lo que queramos mostrar al resto de la clase. Una ecografía, un chupete, un zapato viejo, mi juguete favorito, fotos de  familia, fotos de mascotas, aficiones, deseos, temores ... todo cabe en esa caja que nos va a servir de punto de partida de este curso. Así iremos descubriendo cuál es la música que más nos gusta, qué nos pasó cuando éramos pequeños, porqué nos pusieron el nombre que tenemos, qué nos pasaba cuando estabamos en la tripa de nuestra madre...
Sería entrañable  que ayudaseis  a vuestras criaturas en la preparación de la caja; decorándola y rememorando juntos  esas vivencias personales que luego van a compartir con el resto del grupo.


Ilusioz beterik eman diogu hasiera kurtso berriari. Elkarrekin eman dugu aurreko urtea, horregatik pentsatu dugu polita izango dela gure bizitzako momentu batzuk beste umeekin partekatzea. Proposamen hau aurrera eramateko kartoizko kutxa bat besterik ez dugu behar. Kutxan gure  oroimen batzuk sartuko ditugu  gelakideei erakusteko. Ekografia bat, txupete bat, zapata zahar bat, jostailurik gogokoena, argazkiak: familia, maskota, zaletasunak, gure desioak edo gure beldurrak ... dena sartu ahal da bizitza kutxan. Kutxa honekin kurtso honetarako abiapuntua lortu nahi dugu; horrela deskubrituko dugu zein den gure musika gogokoena, zer gertatu zitzaigun amaren tripan geundenean, zergatik jarri ziguten gure izena ...
Polita izango litzateke zuen umeei laguntza eskeintzea kutxa prestatzeko orduan: apaintzean edo bizipenak gogoratzean.

GURE BURMUINA ETA NERBIO SISTEMA

GURE BURMUINAK NOLA FUNTZIONATZEN DUEN JAKIN NAHIAN IBILI DIRA UMEAK. LIBURUAK, BIDEOAK, ETXETIK EKARRITAKO INFORMAZIOA ARAKATU DUGU ETA IKASI DUGUNA HORMA-IRUDIETAN ISLATU DUGU. 

GU ETA ROBOTAK

IKASTURTEKO AZKEN PROIEKTUA "GU ETA ROBOTAK" IZAN DA.

 UMEEK GURE GORPUTZA ETA, BATEZ ERE, BURMUINAREN FUNTZIONAMENDUA EZAGUTU NAHI ZUTEN. BAINA, GELAN BESTE GAI BAT ATERA ZEN: ROBOTAK. ORDUAN PROPOSATU ZEN KONPARAKETA EGITEA.

 HIPOTESI UGARI ETA INTERESGARRIAK EGIN DITUZTE PROIEKTUAN ZEHAR, INFORMAZIOA EKARRI ETA KONPARTITU DUTE GELAKIDEEKIN, ETA HORRELA EGIAZTATU EDO OSATU DITUZTE HASIERAN SORTUTAKO HIPOTESIAK.

 LAN EDERRA EGIN DUTE ETA IKASITAKOA HORMA-IRUDIETAN ADIERAZTEA ERABAKI DUTE.

ROBOTAK ENEGIA JATEN DUTE. GUK BERIS FRUTA, BARASKIAKETA GAUSA GEIAGO.
BERAIEK METALESKO BURMUINA DUTE ETA. GUK BERIS BURMUINA SELULEKIN BETETA DAUKAGU
BERAIEK DAUKETA KABLE DAUKATE ETA GUK EZ. GUK DAUKAGU SAINAK ODOLA REKIN ETA BERAIEK EZ.
BERAIEK DAUKATE METALA ETA GUK ASALA.
GUK BI GAUSA BATERA EGIN AL DUGU ETA BERAIEK EZ. GUK DAUKAGU EMOZIOAK ETA BERAIE EZ.
ROBOTAKESDAUKATE BIOHARIKI.
 (IBON, JUNE, SARE ETA ALAIN)

ESKELETOA DINAMIKOA DA

ESKELETOAREN FUNTZIO BAT MUGIMENDUAREKIN LOTU DUTE UMEEK. ASANBLADAN ERE KOMENTATU DA ARTIKULAZIOAK DAUDELA ESKELETOAN.
INTERNETEN BILATU DITUGU ARGAZKI BATZUK IMITATZEKO: